Apolitikoari

“Paso egiten dut politikaz” esan zidan unibertsitateko lagun batek, duela hiru bat urte. Egun asko eman zituen esaldi horrek nire gogoan; izan ere, orduan ari zen gorenera heltzen nire kontzientzia politikoa, eta harrigarria izan zen niretzat hori aditzea hain hurbileko lagun bategandik. Baina ez zen gertaera isolatua izan, baizik eta hurrengo egun, aste, hil eta urteetan sarri (sarriegi, aukeran) entzun beharko nuenaren aurrekaria.

Beharbada, zeuk ere pentsa dezakezu politikak ez duela ezertarako balio, eta horrek “paso” egitera zaramatza. Horietakoa bazara, garrantzitsua da zuretzat jakitea politika, terminoa Grezia Klasikoan jaio bazen ere, jarduna bera gizarte-antolaketekin batera jaio zela (haitzuloetan edo). Gizakiak antolaketa ulertzeko  duen ikuspuntutik sortu zen, kudeaketa- eta antolaketa-ereduak hobetzeko helburuarekin. Beraz, ez dago politikarik gabeko gizarterik; kontraesankorra litzateke, bere horretan. Eta filosofia/jarrera “pasibo” horrek ez du egiten eredu neoliberala indartu besterik. Alegia, gizarte kontzeptuak norbanakoaren pertzepzioan duen pisua arintzen du, eta indibiduoa kokatzen du askatasunaren abiapuntuan eta helmugan. Ez du kontuan hartzen, ordea, gizakia ez dela ezer gizarterik gabe. Gertatzen dena da politika instituzionalizatuegia dagoela, eta, gainera, instituziook ez daudela herriari begira.

Pentsatuko duzu alderdi politiko guztiak berdinak direla, boterea besterik ez dutela nahi. Eroso sentitzen zara, ezta? Horrek buruhauste asko kenduko dizkizu, agian. Ni haratago noa. Alderdiak pertsonek osatzen dituzte, eta, bai, batzuek oso barneraturik dute botere-nahi hori. Hala ere, alderdiak aztertu eta konparatuz gero, ikusiko dugu zera dirudiela, alderdi jakinen baten estatutuak (ez dut izenik esango) diseinaturik daudela alderdiko kideak boterean mantentzeko. Beste batzuen ezaugarri esanguratsuenak nabarmenduz gero, ordea, ikusiko dugu alderdiok konpartitzen dutela zure ustea; alegia, instituzioek botere handiegia dutela. Horregatik azaltzen dute gobernuetan sartzea estrategia bati jarraiki egiten den hautua dela. Azaldu dute barrutik eragingo diotela orain arteko muntaiari, berau partzialki desegiteko eta entitateok herriaren mesedetan lanean jartzeko. Bide horretan, konpromisoa hartu dute boterea herri-mugimenduei, sindikatuei, plataformei, elkarteei eta bestelako eragileei emateko.

Galdetzen badizut zergatik ez duzun hauteskundeetan bozka ematen, esango didazu alderdiek ez dutela zure ideologia barneratzen. Hala ere, esango dizut zeresanik baduzula gizarte-antolaketan, gizartearen parte zaren aldetik; eta, bai, ulertzen dut zure ekarpenak ez duela zertan bozka itxura izan. Baina ziur nago zure ideiek badutela lekurik korronteren batean, eta ez dut ulertzen zergatik ez duzun ekarpenik egin nahi. Beharbada, ekarpena egiteko modua beste nonbait aurki dezakezu: eguneroko jardunean, plataformaren batean, mobilizazioetan, kontzentrazioetan, desobedientzian, dibulgazioan, salaketetan... Noizbait pentsatu duzu horrelakorik? Politikak eragile akibo gisa nahi eta behar zaitu.

Horrexegatik guztiagatik, kritikoa eta autokritikoa izan beharko zenuke. Kritikoa diot, organismoen jatorri, ibilbide, helburu eta jardunaren inguruan zeresanik baduzulako; eta autokritikoa, berrikusi egin beharko zenukeelako politikarekin duzun harremana. Arrazoizkoena da unean uneko eta kasuan kasuko erabakiak hartzea. Eta hauteskudeetan bozka ez emateko hautua egiten baduzu, izan dadila benetako erabakia. “Paso” egitea ez da aukera bat.